Kader tekrar eden bir örüntüdür
Kader tekrar eden bir örüntüdür.
Kaderi yalnızca gelecekteki olaylar olarak düşünürsek, yaşam henüz gelmemiş şeyleri beklemeye dönüşür.
Oysa yaşamda daha sık tekrar eden şey olaylar değil, tepkilerdir. Benzer durumlarda benzer şekilde kaygılanırız, benzer insanlara çekiliriz, benzer biçimde katlanır ya da uzaklaştırırız.
Bu tekrar en belirgin biçimde ilişkilerde görünür.
Aynı ilişkiyi tekrarlamak, illa aynı kişiyle karşılaşmak anlamına gelmez. Kişi değişse bile, benzer duygular ve benzer roller yeniden geri döner. Yine bekleriz, yine uyum sağlarız, aynı kırgınlığı yine yutarız. Bazı ilişkilerde ilk yaklaşan hep biz oluruz; bazılarında yakınlaştıkça önce geri çekilen taraf yine biz oluruz.
Bu tür bir tekrar yalnızca zevkler ya da hatalarla açıklanamaz. İçinde güvende hissetme biçimimiz, kaygıya nasıl dayandığımız ve sevilmek için öğrendiğimiz tutumlar yatar.
Bazı insanlar güçlü birinin yanında kendini istikrarlı hisseder. Bazıları kendisine ihtiyaç duyan birine çekilir. Bazıları için sakin ilişkilerden çok gergin ilişkiler daha tanıdıktır. Tanıdık olan, rahat olanla aynı şey değildir; ama biz çoğu zaman tanıdık duyguyu rahat duygu sanırız.
İlişkilerde tekrar eden şey yalnızca karşımızdakinin karakteri değildir. O kişinin karşısında ortaya çıkan kendi tepkilerimiz de tekrarlanır.
Neden bekliyorum? Neden gereğinden fazla uyum sağlıyorum? Neden yakınlaştıkça kaygılanıyorum? Neden incinmeden önce kendim uzaklaşıyorum?
Kaderi okumak, belirlenmiş bir geleceği bilmek değildir. Kendi duygu ve ilişki akışlarımızdan hangisine aşina olduğumuzu fark etmeye daha yakındır.
Örüntüyü bilmek yaşamı birden değiştirmez. Yalnızca aynı sahnenin içinde, eskisine göre biraz daha yavaş tepki verebiliriz. Tutunmadan önce dururuz, uzaklaşmadan önce bakarız ve tanıdık duygunun mutlaka izlenmesi gereken bir yön olmadığını anlarız.
O küçük duraklamanın içinde bir seçim doğar.
İlişki bir yandan karşımızdakini tanımamızı sağlarken, öte yandan kendimizi görmemizi sağlar. Birine çekilme biçimimiz, yakınlaşırken içimizde kabaran kaygı, çatışma karşısında takındığımız tavır — hepsi kendimizi anlamanın izleridir.
Kader uzak bir gelecekte değil, şimdiye kadar tekrar ettiğin yaşam biçiminde olabilir.
Aynı ilişki yeniden başlıyor gibi hissettiğinde şöyle sorabilirsin:
"Bu ilişkide kendimin hangi hâliyle yeniden karşılaşıyorum?"